Yazılar

Boşanma Davalarında Yetkili Mahkeme – Adres Kayıt Sisteminin Önemi

 

Türk Medeni Kanunu 168. maddesi boşanma davalarında yetkili mahkemeyi düzenlemektedir:

Madde 168 – Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

İlgili düzenleme kapsamında boşanma veya ayrılık davaları, eşlerden birinin yerleşim yerinde açılabileceği gibi, davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde de açılabilir.

Bu konuda tercih hakkı davayı açan tarafa tanınmıştır.

Yargılama sürecinde eşlerin son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinin tespiti çoğu defa tartışma konusu olmamaktadır fakat ilgili hükümde yer alan “eşlerden birinin yerleşim yeri” şeklindeki düzenleme yetkili mahkemenin tayini konusunda zaman zaman tartışma yaratmaktadır.

Bu sebeple hangi adresin “yerleşim yeri” olarak kabul edileceği önem arz etmektedir. Yerleşim yeri: bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.

Adres Kayıt Sisteminde yer alan adres “yerleşim yeri” tespitinde önem arz etmektedir.

 

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Esas : 2012/20774 Karar : 2013/6869 Tarih : 13.03.2013 sayılı ilamı:

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 50/2. ve bu Kanuna dayanılarak çıkartılan 15.8.2007 tarihinde yürürlüğe konulmuş bulunan Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin 13/1. maddesi gereğince yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin yazılı beyanı esas alınır. Adres beyan formundaki bildirimler aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. Davalı bunun aksini ispatlayamamıştır. O halde yetkisizlik itirazının reddiyle işin esasının incelenmesi gerekir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Esas : 2012/19393 Karar : 2013/5073 Tarih : 26.02.2013 sayılı ilamı:

Taraflar 25.06.2007 tarihinde evlenmişler ve boşanma davası açılıncaya kadar da Çerkezköy’de yaşamışlardır. Davacının bu yerdeki adresinin G… O… P… Mahallesi F… Caddesi No:2… Kapı No: 2 Ç…/T… olduğu mernis kayıtlarında sabittir. Davacının yerleşim yerini M…..’ya naklettiğine dair bir kayıt bulunmadığı gibi, yerleşim yerinin M….. olduğu yönünde resmi kayıtların aksi de kanıtlanmamıştır. Bu durumda, davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer Ç…… olduğundan, davalının yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı vermek gerekirken, işin esasının incelenmesi doğru olmamıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Esas : 2011/2037 Karar : 2011/3562 Tarih : 02.03.2011 sayılı ilamı:

Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Yetki ilk itirazı hadise şeklinde incelenmelidir. Taraflardan yerleşim yeri konusunda delillerin sorulup, davacının dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri adresinin Merkezi Adres Kayıt Sisteminden sorulup tespiti, davacının yerleşim yeri adresinin diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuç uyarınca yetki itirazının karara bağlanması gerekir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin Esas : 2010/9427 Karar : 2010/13612 Tarih : 07.07.2010 sayılı ilamı:

29.4.2006 tarihinde yürürlüğe giren Nüfus Hizmetleri Kanunu’na göre; kişilerin yerleşim yeri adreslerinin nüfus kütüklerinde bulunması zorunludur. (5490 S.K. m. 7) Bu kanuna dayanılarak çıkartılan ve 15.8.2007 tarihinde yürürlüğe konulan Adres Kayıt Sistemi yönetmeliğine göre; yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin yazılı beyanları esas alınır, adres beyan formundaki bildirimler aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. (Yönetmelik m. 13/1) Davacının, dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin Nüfus Müdürlüğünden sorulup tespiti, tarafların yetki itirazı hakkında gösterecekleri delillerin toplanıp birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bunlar yapılmaksızın eksik inceleme sonucu yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

 

Yukarıda yer alan Yargıtay kararları ile birlikte değerlendirme yapıldığında boşanma davalarında yetkili mahkemenin tespitinde eşlerden birinin yerleşim yerinin tespiti noktasında adres kayıt sistemine müracaat edilmeli ve aksi kanıtlanana dek bu kayıtlar yerleşim yerinin tespitinde esas alınmalıdır.

İstanbul – Gaziosmanpaşa bölgesinde yer alan Deva Hukuk Bürosu dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. 

Deva Hukuk Bürosu / +90 (212) 537 90 33

Av. Ramazan ALAS / +90 (535) 914 87 10