Kolaylaşan İnternet erişimi beraberinde yeni suçları ve hak ihlallerini de getirdi. Bu suçlar kapsamında içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı olarak kimlerin ne derece sorumlu olduğunu belirlemek ve kimlerin hangi sıfatı taşıdığını bilmek gerekiyor.

Bu doğrultuda, bu yazıda 5651 sayılı “İnternet Kanunu” olarak bilinen, İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN, kanunda bahsedilen süjeleri ve sorumluluklarını ele alacağız.

1. İçerik Sağlayıcı
2. Yer Sağlayıcı
3. Erişim Sağlayıcı
4. Sosyal Ağ Sağlayıcı

1. İçerik Sağlayıcı Nedir? İçerik Sağlayıcı Kimdir?

f) İçerik sağlayıcı: İnternet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişileri,

Kanunda tanımlanan anlamıyla içerik sağlayıcı İnternet ortamında her türlü bilgi ve veriyi, görsel ve metin olarak yayınlayan, paylaşan ve sağlayan kişilerdir. Bu anlamda kişisel blog yazarları kadar Facebook ve Twitter gibi sosyal ağlarda paylaşım yapan, İnstagram üzerinden fotoğraf paylaşan kişiler de birer içerik sağlayıcısıdır.

İçerik Sağlayıcı Sorumluluğu

İçerik sağlayıcı İnternet ortamında yayınladığı her türlü içerikten sorumlu tutulur. (Madde 4)

Ancak bağlantı sağladığı, yeniden paylaştığı (örn. retweet etmek, repost etmek) içeriklerden, kısacası başkasına ait içerikten sorumlu değildir. Fakat kanun ifadesi ile; “sunuş biçiminden, bağlantı sağladığı içeriği benimsediği ve kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur.”

2. Yer Sağlayıcı Nedir? Yer Sağlayıcı Kimdir?

ş) Yer sağlayıcı: İnternet ortamında hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri,

Yer sağlayıcı kısaca yukarıda bahsedilen içeriklerin paylaşıldığı ortamları barındıran, onlara yer sağlayan kişilerdir. Bu anlamda Facebook ve Twitter gibi sitelerin içeriklerini barındıran, bu içeriklerin barınması için sunucu hizmeti sunan gerçek ve tüzel kişilere yer sağlayıcı denir. Türkiye’de ve dünyada çok fazla sayıda yer sağlayıcı bulunmaktadır. Bu yer sağlayıcılar bireysel ve kurumsal herkese sunucu ve hosting hizmeti, yani yer sağlama hizmeti verirler.

Tüm yer sağlayıcı firmalar Bilişim Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yer sağlayıcı faaliyet belgesi almak zorundadır. Tüm yer sağlayıcı firmalara btk.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Yer Sağlayıcı Sorumluluğu

Yer sağlayıcı, hizmet verdiği ortam sağlayıcıları denetlemek, paylaşılan içeriği kontrol etmek ve hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.Ancak yer sağlayıcı hukuka aykırı içerik ve ortam sağlayıcı olması ve haberdar edilmesi halinde yayından kaldırmakla, hizmeti sonlandırmakla yükümlüdür.

3. Erişim Sağlayıcı Nedir? Erişim Sağlayıcı Kimdir?

e) Erişim sağlayıcı: Kullanıcılarına İnternet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişileri,

Erişim sağlayıcı ise İnternet ortamına erişim olanağı sağlayan gerçek veya tüzel kişilerdir. Örnek vermek gerekirse TTNET, Turkcell Superonline gibi firmalar erişim sağlayıcısı olarak tanımlanır.

Erişim Sağlayıcı ve Servis Sağlayıcı aynı anlama gelmektedir.

Erişim sağlayıcı da yer sağlayıcı gibi faaliyet belgesi almak zorundadır. Ayrıca erişim sağlayıcı Erişim Sağlayıcıları Birliği üyesi olmalıdır.

Erişim Sağlayıcı Sorumluluğu

Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla ulaşılan İnternet sitelerini ve içerikleri kontrol etmek, bu içeriklerin hukuka aykırı olup olmadığını tespit etmek ile yükümlü değildir. Ancak erişim sağlayıcıya bu hukuka aykırı içerik veya İnternet sitelerinin bildirilmesi halinde erişim sağlayıcı o içeriğe veya İnternet sitesine erişimi engellemek ile yükümlüdür. Ayrıca erişim sağlayıcı, erişimi engellediği bu içeriklere alternatif erişim yollarını da engellemek ile yükümlüdür.

4. Sosyal Ağ Sağlayıcı Nedir?

s) Sosyal ağ sağlayıcı: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcılara İnternet ortamında metin, görüntü, ses ve konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişileri,

Sosyal ağ sağlayıcı tanımlaması 29/07/2020 tarihindeki düzenleme ile getirildi. Aslında ortam sağlayıcı olarak bildiğimiz internet siteleri arasından sosyal ağ kategorisindekiler ayrıştı ve sosyal ağ sağlayıcı olarak ayrıca tanımlandı. Ortam sağlayıcı, içerik sağlayıcının içeriklerini paylaştığı, yayın yaptığı yer, İnternet üzerinde oluşturulan ortam anlamında kullanılır. Bu anlamda Facebook, Twitter gibi platformlar da sosyal ağ sağlayıcısı olduğu gibi ortam sağlayıcı olarak da kabul edilebilir.

Sosyal Ağ Sağlayıcı Sorumluluğu

1. Yeni düzenleme ile sosyal ağ sağlayıcıları söz konusu hukuka aykırı içeriği mümkün ise kaldırmak / içeriği yayından çıkarmak, eğer mümkün değil ise erişimin engellenmesini sağlamak yükümlülüğü altında.
2. Sosyal ağ sağlayıcı, “içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi” ile “özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi” kapsamındaki taleplere en geç 48 saat içinde cevap vermekle yükümlü hale geldi. Ayrıca olumsuz cevaplar gerekçeli olarak verilmek zorunda.
3. Günlük 1 milyondan fazla erişimi olan sosyal ağ sağlayıcı en az 1 kişiyi Türkiye temsilcisi olarak belirlemek zorunda. Ayrıca bu temsilcinin iletişim bilgilerini kolayca erişilebilecek şekilde İnternet sitesinde yer verecek.

 

Toplu Kullanım Sağlayıcı Nedir?

Toplu kullanım sağlayıcı insanlara toplu şekilde İnternet kullanım olanağı sağlayan gerçek veya tüzel kişileri ifade eder. İnternet kafeler, oyun salonları, okullar ve bilgisayarlı kütüphaneler toplu kullanım sağlayıcı olabilir.

Toplu Kullanım Sağlayıcı Sorumluluğu

Bütün toplu kullanım sağlayıcıları, suç konusu içeriklere erişimin engellenmesi ve kullanımını engelleyen tedbirler almak ve bu kullanımlara ilişkin kayıtları tutmakla yükümlüdür. Ayrıca ticari amaçlı toplu kullanım sağlayıcılar (İnternet kafeler, oyun salonları vb.) aile ve çocukların korunması, suçun önlenmesi ve suçluların tespiti kapsamında usul ve esasları yönetmelikte belirlenen tedbirlere uymakla yükümlüdür.