Yazılar

TENKİS DAVASI NEDİR ? TENKİS DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR ?

TENKİS DAVASI İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

 

Tenkis; eksiltme, azaltma, indirme anlamına gelmektedir.

Tenkis talebi yenilik doğuran bir hak olup, saklı pay sahibi mirasçının miras bırakanı tarafından saklı payına dokunulduğu takdirde, miras bırakanın ölümü sonrasında dava yolu ile kullanılabilir.

Miras bırakan kişinin sağlığında kendi mal varlığı üzerinde özgürce tasarruf edebilme hakkına sahip olmasına karşın mirasçılarının saklı payları kanuni olarak düzenleme altına alınmıştır ve bu yolla miras bırakanın tasarruf edebileceği bir sınır çizilmiştir.

Miras bırakanın söz konusu bu tasarruf sınırını aştığı ihtimalde ise bu tecavüzün giderilmesi ancak tenkis davası yolu ile mümkündür.

 

Tenkis davasının iki şartı bulunmaktadır :

1. Miras bırakanın sağlararası veya ölüme bağlı tasarruf ile tasarruf sınırını aşmış olması
2. Mirasçının saklı pay hakkını alamamış olması

 

Saklı paya riayet edilip edilmediği konusunda mirasın açılması anında mevcut tereke durumu esas alınır. (Terekenin aktifi miras bırakanın ölüm tarihinde bırakmış olduğu mal varlığı kıymetleri ile iadeye ve tenkise tabi olarak yaptığı kazandırmalardır.)

Miras bırakanın sağlararası işlem yaparak saklı pay sınırını aştığının iddia edilebilmesinin bir şartı da, işlem tarihinde saklı paylı mirasçının bulunuyor olması gerektiğidir. İşlem tarihinde saklı paylı mirasçı sıfatını haiz değilse, miras bırakanın saklı pay kurallarını ihlal ettiği ileri sürülemez. (Y.H.G.K. E. 1988/2-772 K. 1988/983 T. 30.11.1988)

Tenkis davası açılması için mirasçının saklı pay hakkını alamıyor olma sebebi muhakkak miras bırakanın tasarrufu sonucu olmalıdır. Miras bırakanın tasarrufu dışında üçüncü kişilerin veya bir diğer mirasçının tereke içindeki mala el atması durumunda mirasçı saklı pay hakkını elde edemiyorsa, bu durumda tenkis davası açmak yerine, miras sebebiyle istihkak davası gibi başkaca dava yollarına müracaat etmek gerekecektir.

 

Miras bırakanın hangi tasarrufları tenkise tabiidir ?

1. Ölüme bağlı tasarruflar : Ölüme bağlı tasarrufların tenkise tabi olmalarının tek şartı saklı pay kurallarını ihlal etmesidir. Bu şart gerçekleştiği taktirde ölüme bağlı tasarruflar her halde tenkise tabiidir. (Yargıtay 2. H.D. E. 2007/8646 K. 2007/9277 T. 20.03.2007)

 

2. Sağlararası tasarruflar : Bu tür tasarrufların tenkise tabi olması için saklı pay kurallarını ihlal etmesi tek başına yeterli değildir. Kanunda sağlararası tasarrrufların tenkise tabi olmaları için bir takım şartlar sayılmıştır.

Tasarruf (Kazandırma) Nedir ?

            Kişinin karşılık almaksızın veya aldığı karşılık kendi aleyhine önemli fark yaratacak şekilde diğer kişi lehine olarak kendi mal varlığı üzerinden yaptığı hukuki işlemlere tasarruf (kazandırma) denir. Kişi bu şekilde kendi mal varlığından bir başka kişiye mal varlığı değeri sağlamaktadır.

 

Tasarruflar/Kazandırmalar ikiye ayrılır :

1. Sağlararası Tasarruflar/Kazandırmalar
2. Ölüme bağlı Tasarruflar/Kazandırmalar

 

 

İstanbul – Gaziosmanpaşa bölgesinde yer alan Deva Hukuk Bürosu dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. 

Deva Hukuk Bürosu / +90 (212) 537 90 33

Av. Ramazan ALAS / +90 (535) 914 87 10